CRM'e yapay zeka asistanı nasıl bağlanır: bir salı sabahı, beş cümle, yedi komut

Bir CRM'e yapay zeka asistanı MCP (Model Context Protocol) ile bağlanır. Ohana360'ta yönetici Kurulum > Entegrasyonlar > Asistan'da şalteri açar, kullanıcı Okuma + yazma kapsamlı bir API anahtarı üretir ve tek komutla Claude'a ekler. Asistan sekiz araçla kayıt okur, yazar, not ve görev açar; her komut kullanıcının kendi izinleriyle çalışır ve kayıtta iz bırakır.

Ohana360, satış, servis ve finans kayıtlarını tek veritabanında tutan bir iş bulutudur; asistan bu bulutun kayıtlarına ekran yerine sohbetle ulaşır. Özelliği madde madde anlatmak yerine bir konuşmanın dökümünü verdik. İzmir'de otel ve restoranlara endüstriyel mutfak ekipmanı satan Körfez Mutfak Ekipmanları'nda yönetici Selin Aksoy asistanı açtı, satış müdürü Burak Tunç da salı sabahı 09:12'de Claude Code'u açıp beş cümle yazdı. Her cümlenin hangi araca döndüğünü, hangi kapıdan geçtiğini ve geride ne bıraktığını sırayla izledik.

MCP nedir ve bir CRM'e ne kazandırır?

MCP, bir yapay zeka asistanının dış sistemdeki araçları standart bir dille çağırmasını sağlayan açık bir protokoldür; CRM tarafında anlamı, asistanın kayıtları kopyala yapıştır olmadan doğrudan okuyup yazabilmesidir. Ohana360'ın MCP sunucusu https://ohana360.com/api/mcp adresinde çalışır, akışlı HTTP üzerinden JSON-RPC konuşur ve her istekte kullanıcının API anahtarını ister. Asistan bağlanınca şu sekiz aracı görür:

Asistan ilk bağlandığında Ohana360, Kurulum > Otomasyonlar ve Entegrasyonlar listesine "Ohana Asistan (MCP)" adında bir satır ekler ve bağlanan uygulamanın adını yazar; böylece org'a bağlı bir asistan görünmeden kalmaz. Sitedeki diğer bağlantılar entegrasyonlar sayfasında.

Ohana360'a yapay zeka asistanı nasıl bağlanır?

Ohana360'a bir yapay zeka asistanı bağlamak altı adımdır: ilk ikisi org düzeyinde bir kez yapılır, sonraki dördü her kullanıcının kendi işidir. Körfez'de sıra şöyle işledi:

1. Org için API erişimi açık olmalı. API erişimi org başına bir lisanstır ve Ohana360 tarafından açılır; yeni org'larda kapalı gelir. Kapalıyken anahtar üretilemez, daha önce üretilmiş anahtarlar da çalışmaz.
2. Yönetici Asistan sayfasını açar. Kurulum > Entegrasyonlar > Asistan. Şalter varsayılan kapalıdır. Selin şalteri açtı, Kayıt silme dışındaki dört yeteneği açık bıraktı, Faturalar ile üç İK objesini (Çalışanlar, Masraflar, İzin Talepleri) kapattı ve günlük tavanı 500'den 200'e indirdi.
3. Kullanıcıya anahtar yetkisi verilir. Yönetici olmayan bir kullanıcının anahtar üretebilmesi için Yetki Setleri'nde "API Erişimi" sistem yetkisi gerekir; hazır şablonun adı API Entegratörü'dür. Yetkiler ve profiller kullanıcı yetkileri rehberinde.
4. Kullanıcı Okuma + yazma anahtarı üretir. Avatar menüsü > API Anahtarları, Kapsam alanında "Okuma + yazma (readwrite)". Anahtar yalnız bir kez gösterilir, kişi başına en çok 10 anahtar tutulur. Burak anahtarın adına "Claude Code" yazdı.
5. Anahtar asistana eklenir. Asistan sayfasının Bağlantı kartında hazır komut durur: claude mcp add --transport http ohana360 https://ohana360.com/api/mcp --header "Authorization: Bearer ohk_ANAHTARINIZ". ohk_ANAHTARINIZ yerine anahtar yazılır. Authorization başlığı gönderebilen diğer MCP istemcileri aynı uç noktayı kullanır.
6. İlk komut ohana_meta olur. Asistan org'u, objeleri, alan adlarını ve ekibi buradan öğrenir; aday ve fırsat alanlarının adını tahmin etmez.

Bir salı sabahı: beş cümle hangi komutlara dönüştü?

Burak'ın beş cümlesi asistanda yedi komuta dönüştü: dördü okuma, üçü yazma; beşinci cümledeki silme isteği ise kapıdan geri döndü ve sayaca hiç girmedi. Döküm, Claude'un her cümlede hangi aracı hangi değerlerle çağırdığını gösteriyor:

1. "Kapanış tarihi geçmiş açık fırsatlarımı göster." Asistan önce ohana_meta ile bugünün tarihini ve fırsat alanlarını aldı, sonra ohana_list ile owner = Burak Tunç süzgeciyle fırsatları çekti. Süzgeç yalnız eşitlik bilir; "tarihi geçmiş" ve "açık" ayrımını asistan, closeDate'i bugünle ve aşamayı Kazanıldı ile Kaybedildi'yle kıyaslayarak kendi yaptı. Üç fırsat döndü; biri Teklif aşamasındaki Liman Restoran Grubu mutfak yenilemesi.
2. "Liman Restoran Grubu'nu Pazarlık'a al, tutar 485.000 olsun. Revize teklif kabul edildi." Fırsatın id'si önceki listede olduğu için arama gerekmedi; tek ohana_update çağrısı stage = Negotiation ve amount = 485000 yazdı. Veride aşamalar İngilizce saklanır, arayüz Negotiation'ı Pazarlık diye gösterir. Son cümle gerekçe notu oldu.
3. "Elif'e perşembe Liman'ı aramak için görev aç." ohana_task fırsata bağlı bir Arama görevi açtı: tarih 2026-10-29, sahip Elif Kaya. Görev başkasına atandığı için Elif'e zil bildirimi ve anlık bildirim gitti.
4. "Ege Otel Mutfakları adayına not düş: fuarda tanıştık, kasımda keşif istiyor." Adayın id'si elde yoktu; ohana_list Müşteri Adayı objesinde q = "Ege Otel" ile aradı, sonra ohana_note notu yazdı. İki komut.
5. "Geçen yılın kaybedilen fırsatlarını sil." Asistan stage = Closed Lost ile listeyi çekti, ilk ohana_delete çağrısında 403 aldı: "Asistan için 'delete' yeteneği kapalı". Burak'a silmenin kapalı olduğunu ve kayıtları ekrandan kendisinin silebileceğini söyledi.

Okumalar da komut sayılır: sabahın yedi komutunun dördü yalnız okumaydı. Günlük tavanı belirlerken yazma sayısına değil, asistanın her soruda kaç kez liste çektiğine bakmak gerekir.

Asistanın yapabilecekleri nasıl sınırlanır?

Ohana360'ta asistana gelen her komut sırayla sekiz kapıdan geçer; altısı asistana özel ek sınırdır, son ikisi kullanıcının ekranda da tabi olduğu kurallardır. Asistan hiçbir zaman anahtar sahibinin yapamadığı bir şeyi yapamaz: Burak'ın göremediği bir fırsat asistana da görünmez.

• API erişimi ve anahtar kapsamı. Lisans kapalıysa ya da anahtar Salt okunur (read) ise istek daha asistan kapısına gelmeden 403 ile döner. Salt okunur anahtar MCP'de okuma için de çalışmaz, çünkü MCP her çağrıyı POST ile yapar.
• Şalter, yetenek, obje. Yönetici beş yeteneği ayrı ayrı açar kapatır: Kayıt okuma, Kayıt oluşturma, Kayıt güncelleme, Not ve görev, Kayıt silme. Yalnız okuyan bir asistan isteniyorsa anahtar yine Okuma + yazma olur, yazma yetenekleri bu sayfadan kapatılır. Ayarlar org geneline uygulanır, kullanıcı başına ayrılmaz.
• Günlük tavan. Varsayılan 500, Körfez'de 200. Sayaç org geneli tutulur; dolunca asistan o gün 429 alır.
• Profil, paylaşım ve kurallar. Görünürlük, düzenleme ve silme yetkisi kullanıcının profilinden gelir. Doğrulama kuralları ve aday ile talep atama kuralları asistan yazımında da çalışır; kural ihlalinde kayıt yazılmaz ve asistan kuralın hata mesajını alır. Kuralların kuruluşu doğrulama kuralı rehberinde.

Asistanın yaptığı her işlem nerede görünür?

Ohana360'ta asistanın her yazımı kaydın zaman tünelinde ve Kurulum > Asistan > Son komutlar tablosunda iz bırakır; kayıt oluşturma, güncelleme ve silme ayrıca Denetim Günlüğü'ne API işlemi olarak düşer, okumalar yalnız Son komutlar'a yazılır. Liman fırsatının zaman tünelinde artık "Asistan: Kayıt güncellendi (stage, amount)" başlıklı, tamamlanmış bir görev duruyor; açıklamasında Burak'ın gerekçesi, "Revize teklif kabul edildi", yazıyor. Not da aynı biçimde "Asistan: Not" başlığıyla adayın tünelindedir.

Son komutlar tablosu en yeni 40 satırı gösterir: zaman, kullanıcı, işlem (meta, list, get, post, patch, delete, note), obje, kayıt bağlantısı ve ayrıntı. Profil ya da doğrulama kuralı yüzünden reddedilen yazım kırmızı satır olarak görünür. Kayıtlar 90 gün tutulur; üstteki dört sayaç bu haftanın komut ve hata sayısını, bugünü, son 7 günde asistanı kullanan kişi sayısını ve açık yetenekleri gösterir. Tabloyu yöneticiler ve Denetim Günlüğü yetkisi olan kullanıcılar görür. Asistanın değiştirdiği alanlar ise Alan Geçmişi kartına düşmez; alan bazlı iz için değişiklik geçmişi rehberindeki kart yalnız ekrandan yapılan değişiklikleri gösterir.

Asistan WhatsApp'tan kullanılabilir mi?

Evet: Ohana360 asistanının ikinci kanalı WhatsApp'tır ve aynı araçları kullanır, yalnız silme aracı bu kanalda hiç yoktur. Yönetici Asistan sayfasının WhatsApp kartında Meta WhatsApp Cloud API numarasını bağlar; her kullanıcı uygulamada aldığı 6 haneli kodu o numaraya yazarak kendi telefonunu eşler. Asistan yazma isteklerinde önce yapacağını tek cümleyle özetler ve "Onaylıyor musun?" diye sorar. Model kartında org kendi Anthropic anahtarını girerse Claude Sonnet 5 çalışır, girmezse platform modeli kullanılır. Müşterilerle WhatsApp yazışmaları ayrı bir konudur, WhatsApp müşteri takibi rehberinde.

Dahil değil: asistanın yapmadıkları

• Kayıt tetikli akışlar çalışmaz. Asistanın oluşturduğu ya da güncellediği kayıt, Kurulum > Akışlar'daki kayıt tetikli akışları başlatmaz; ekrandan yapılan aynı değişiklik başlatır. Webhook'lar ise gider. Akışa bağlı bir iş varsa değişikliği ekrandan yapın.
• Aşama değişince olasılık güncellenmez. Arayüzde aşama seçilince olasılık da yazılır; asistan yalnız istenen alanı yazar. Liman fırsatının olasılığı Teklif aşamasındaki değerde kaldı.
• Alan Geçmişi'ne düşmez. Asistanın değiştirdiği alanlar kaydın Alan Geçmişi kartında görünmez; iz zaman tüneli görevinde ve Son komutlar'dadır.
• Mükerrer kontrolü yok. Ekrandaki mükerrer kayıt uyarısı asistan yazımında çalışmaz; asistan aynı adı taşıyan ikinci bir aday açabilir.
• Süzgeç yalnız eşitlik. ohana_list "büyüktür", "tarih aralığı", "boş değil" bilmez; asistan listeyi çekip kendisi eler. Metin araması (q) görünür kayıtların ilk 500'ünde yapılır, büyük objede aranan kayıt kaçabilir.
• Rapor, dosya, e-posta yok. Araçlar rapor çalıştırmaz, dosya okumaz ya da yüklemez, müşteriye e-posta ya da WhatsApp mesajı göndermez, geri dönüşüm kutusundan kayıt geri getirmez.
• Kurulum değiştirilmez. Alan, obje, akış, profil ve kural ayarları araçların dışındadır.
• Ayarlar kullanıcı başına değil. Yetenek, obje listesi ve günlük tavan org geneli uygulanır; bir kullanıcıya silme açıp diğerine kapatmak mümkün değildir.
• Salt okunur anahtarla bağlanılmaz. MCP için Okuma + yazma anahtarı şarttır; salt okuma, yetenekleri kapatarak sağlanır.
• Kapı retleri tabloda görünmez. Şalter, yetenek, obje ve tavan yüzünden reddedilen çağrılar Son komutlar'a yazılmaz; yalnız profil ve doğrulama kuralı retleri kırmızı satırdır.
• OAuth ile bağlantı yok. İstemci Authorization başlığında anahtar gönderebilmelidir; tarayıcıda giriş yapılarak kurulan bağlantı desteklenmez.
• Model seçimi MCP'de sizin. MCP kanalında hangi yapay zeka modelinin çalışacağını bağlanan uygulama belirler; Asistan sayfasındaki Model kartı yalnız WhatsApp kanalını etkiler.

Asistanı açmadan önce hangi beş kararı verin?

Körfez'de şalter açılmadan önce Selin'in yazdığı beş maddelik not, sonradan iki kez işe yaradı:

1. Silme kapalı kalsın. Bir yanlış anlaşılma kaydı geri dönüşüm kutusuna taşır; ihtiyacı olan ekrandan siler.
2. Hassas objeleri kapatın. Faturalar, maaş ve izin gibi kayıtlar asistan listesinden çıkarılır.
3. Tavanı gerçek kullanıma göre koyun. Bir haftalık Son komutlar sayısına bakıp günlük ortalamanın iki katı iyi bir başlangıçtır.
4. Herkes kendi anahtarını üretsin. Asistan anahtar sahibinin yetkileriyle çalışır; ortak anahtar, kimin ne yaptığını tablodan siler.
5. Akışa bağlı işleri ekranda tutun. Aşama değişince e-posta ya da görev üreten bir akış varsa o aşama değişikliği ekrandan yapılır. Akışların kuruluşu otomasyon sayfasında ve webhook rehberinde.